آیا آمار کاهش مصرف روزانه این روزهای بنزین واقعی است؟

به گزارش لوکو، خبرنگاران:تاکید بر استفاده از ابزارها و فناوری های روز برای کنترل قاچاق سوخت از سوی مسوولان نشان دهنده غفلت از توجه به ریشه اصلی و چرایی شکل گیری این معضل در اقتصاد کشور است.

آیا آمار کاهش مصرف روزانه این روزهای بنزین واقعی است؟

از سفر با تور سریلانکا به یکی از زیباترین کشورهای آسیایی سفر کنید و از شهرهای زیبای کلمبو و بنتوتا دیدن کنید.

به گزارش لوکو این در حالی است که تجربه کاهش مصرف روزانه 22 میلیون لیتر بنزین طی سه هفته پس از اجرای سهمیه بندی و اصلاح قیمتی نشان می دهد توسعه فناوری های مبارزه با قاچاق سوخت، در درجه دوم اولویت قرار گرفته است. به این معنا که فناوری های مدنظر صرفا پس از اصلاحات قیمتی و برای پوشش خلأهای باقیمانده به کار می آید.

تازه ترین آمارها از میزان کاهش مصرف بنزین در کشور پس از اجرای طرح مدیریت مصرف سوخت در روزهای خاتمهی آبان امسال، از اثرگذاری سیاست های اصلاح قیمتی در کنترل مصرف و قاچاق سوخت نسبت به روش های کنترلی دیگر حکایت دارد. قاچاق بنزین علاوه بر شدت بالای مصرف داخلی این فرآورده نفتی زیر سایه ثبات چهار ساله قیمت آن، یکی از مهم ترین انگیزه ها در اجرای دوباره سهمیه بندی بنزین عنوان می شود. هرچند وزیر نفت روز گذشته اعلام نمود قاچاق بنزین بسیار کم است، در گازوئیل هم با اینکه قاچاق وجود دارد، اما عدد آن زیاد نیست و از ارقامی که عنوان می نمایند، خیلی کمتر است، با این حال در بخش دیگری از صحبت های خود پدیده قاچاق فرآورده های نفتی را رد نکرد و بر یافتن راه چارهی برای برطرف این معضل تاکید نمود. بیژن زنگنه تازه ترین اظهارنظرهای بنزینی خود را در مراسم گشایش نخستین رویداد توسعه فناوری ویژه اقلام پرمصرف صنعت گاز در شرکت ملی گاز ایران مطرح نمود تا در کنار اعلام تازه ترین آمارها از میزان کاهش مصرف روزانه بنزین بعد از اجرای سهمیه بندی، بار دیگر پفراینده قاچاق سوخت از کشور باز شود. روز گذشته مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران از صرفه جویی روزانه 22 میلیون لیتر بنزین در کشور با اجرای طرح مدیریت مصرف سوخت اطلاع داد. به گفته امیر وکیل زاده، این میزان صرفه جویی از آدینه، 24 آبان امسال تا خاتمه روز آدینه، 15 آذر رقم خورده است. رقم یاد شده آشکارا از کاهش مصرف روزانه 19 میلیون لیتری در 10 روز ابتدایی شروع طرح سهمیه بندی بنزین، بیشتر است. به گفته وکیل زاده با اجرای طرح مدیریت مصرف سوخت در کشور، مصرف روزانه بنزین از میانگین روزانه نزدیک به 99 میلیون لیتر به حدود 77 میلیون لیتر در روز رسیده است که این رقم از صرفه جویی 22 میلیون لیتری در مصرف روزانه بنزین حکایت دارد.

از آمار یاد شده اگرچه تحت عنوان صرفه جویی یا کاهش مصرف یاد می شود، اما به نظر می رسد بخشی از آن به کاهش قاچاق سوخت بازمی شود. کارشناسان عقیده دارند از آنجا که آمار رسمی از میزان قاچاق بنزین در دست نیست، ممکن است بخشی از کاهش مصرف روزانه 22 میلیون لیتر در سه هفته نخست اجرای طرح سهمیه بندی بنزین که با افزایش نرخ این فرآورده همراه بود؛ به کاهش صرفه قاچاق آن مربوط شود. به این ترتیب به نظر می رسد آزمونی که حالا بنزین از سر گذرانده، در خصوص سوختی چون گازوئیل که همیشه تاکید شده حجم قاچاق آن از بنزین بیشتر است، صادق باشد. طی سال های گذشته نهادهای ناظر از جمله شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی، وزارت راه و شهرسازی، وزارت کشور، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، ستاد مدیریت حمل ونقل سوخت و ارگان های ذی ربط دیگر کوشش کرد ه اند با استفاده از روش های مختلف نظارتی، قاچاق گازوئیل و بنزین را کنترل نمایند. اما اخیرا با اجرای طرح مدیریت مصرف سوخت در رابطه با بنزین که بخشی از آن بر پایه سیاست های قیمتی پایدار بود، عملا ثابت شد روش های دیگر و همکاری های چندجانبه سازمان های مختلف با یکدیگر در غیاب راه چاره اصلی که همان اجرای سیاست های قیمتی است، کاربرد چندانی در زمینه کنترل قاچاق ندارد جز افزایش هزینه و پیچیده تر شدن بوروکراسی سازمانی.

فراموشی ریشه معضل قاچاق سوخت؟

همزمان با اعلام تازه ترین آمارها از سوی مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران در رابطه با کاهش روزانه 22 میلیون لیتری مصرف بنزین بعد از اجرای طرح سهمیه بندی، زنگنه نیز در رابطه با قاچاق گازوئیل صحبت هایی داشت. او در این رابطه گفت ما اکنون با پدیده قاچاق فرآورده های نفتی روبه رو هستیم که تاکنون راه حلی در این زمینه ارائه نشده است. به گونه ای که شاهد هستیم میزان واردات و صادرات گازوئیل کم می شود، اما همچنان مصرف آن بالا است و این سوال مطرح می شود که این فرآورده به کجا می رود. تعیین است که یک اتفاقی در زمینه قاچاق رخ می دهد و مساله مهمی است که باید مرتفع شود.

صحبت های روز گذشته زنگنه در رویداد توسعه فناوری ویژه اقلام پرمصرف صنعت گاز تماما حول محور حمایت از استارت آپ ها و شرکت های دانش بنیان و فعالیت آنها در صنعت نفت و گاز بود. از همین رو به نظر می رسد صحبت های او در رابطه با قاچاق گازوئیل و لزوم مرتفع شدن آن در رویداد روز گذشته، بر طراحی و اجرای فناوری هایی اشاره دارد که بتوان با استفاده از آنها معمای اتفاقاتی که در زمینه قاچاق گازوئیل رخ می دهد را حل کرد. او در این رابطه به قدیمی بودن تکنولوژی کارت سوخت و کنار گذاشته شدن آن اشاره نمود و گفت: سیستم های فناورانه جدیدی می توانند جایگزین آن شوند که از آن جمله می توان به جایگزین کردن کارت های بانکی اشاره نمود. با این حال سوالی که مطرح می شود، این است که آیا بالا بودن سطح قاچاق سوختی همچون گازوئیل، تنها به نبود تکنولوژی های روز یا روش های فناورانه برای کنترل آن مربوط می شود؟ پاسخ به این سوال در رابطه با گازوئیل را می توان در فرایند مصرف بنزین بعد از اجرای طرح سهمیه بندی و اجرای سیاست قیمتی در خصوص آن جست وجو کرد. در واقع آزمون دشواری که بنزین در هفته های گذشته از سر گذراند و چالش هایی را برای مردم و دولت رقم زد، در نهایت با این نتیجه همراه بود که بیش از پیش تعیین شد ریشه مشکل رشد افسارگسیخته مصرف بنزین و قاچاق آن، در قیمت گذاری غیرواقعی این فرآورده استراتژیک نهفته بوده است. از همین رو نیز طی سه هفته پس از اجرای طرح سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین، شاهد کاهش مصرف روزانه 22 میلیون لیتری این فرآورده هستیم.

معمایی در کار نیست

به نظر می رسد در رابطه با گازوئیل نیز معضل اصلی، به کار ندریافت سیاست های قیمتی باشد نه نبود تکنولوژی یا امکانات به روز کما اینکه طی سال های گذشته اجرای طرح هایی همچون نصب GPS روی ناوگان باری به منظور رصد تناسب میزان مصرف گازوئیل با جهت پیمایش شده نیز عملا تاثیر چندانی نداشته و باعث آرامش خاطر مقامات کشور از خاتمه یافتن چرخه قاچاق این کالای ارزشمند نشده است. با وجود روشن بودن این واقعیت که مشکل اصلی در رابطه با قاچاق گازوئیل ریشه قیمتی دارد، به نظر می رسد اجرای سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین که پس از چهار سال ثبات قیمت با شوکی ناگهانی برای جامعه همراه بود، مانع از اصلاح قیمتی گازوئیل در آینده ای کوتاه مدت شود. در واقع نادیده دریافت هشدارها و پیشنهادهای کارشناسان در رابطه با لزوم افزایش پلکانی قیمت سوخت و در عوض اجرای افزایش قیمت یک شبه بنزین، تبدیل به مانعی شده است که از این پس اتخاذ تصمیم های اصلاحی را تبدیل به عملیاتی دردناک خواهد نمود که بعید نیست برای تحمل نکردن درد آن، بیش از هر زمان دیگر نادیده گرفته شوند.در نهایت به نظر می رسد در رابطه با قاچاق گازوئیل هیچ معمایی در کار نیست بلکه باور نداشتن به ریشه یابی این مشکل و حل گام به گام آن، باعث شکل دریافت این تصور شده که می توان با استفاده از فناوری این مشکل را حل کرد. به نظر می رسد تا زمانی که معضل قاچاق گازوئیل از ریشه حل نشود، حتی پیشرفته ترین تکنولوژی ها نیز قادر به کنترل آن نخواهند بود. در واقع تاکید بر استفاده از فناوری های روز برای کنترل قاچاق سوخت، طی کردن یک جهت از پایان است. به این معنا که ایده های تکنولوژیک برای کنترل قاچاق سوخت در مرحله آخر و زمانی به کار می آیند که ابتدا گام های اصلاحی در رابطه با قیمت برداشته شود تا سپس از این تکنولوژی ها برای پوشش کاستی ها و اثرگذاری هرچه بهتر سیاست گذاری ها استفاده شود.

منبع: اقتصادنیوز
انتشار: 4 بهمن 1398 بروزرسانی: 18 مهر 1399 گردآورنده: luku.ir شناسه مطلب: 615

به "آیا آمار کاهش مصرف روزانه این روزهای بنزین واقعی است؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "آیا آمار کاهش مصرف روزانه این روزهای بنزین واقعی است؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید